Święty Ojciec Pio

SosnowiecFakty na YouTube


SosnowiecFakty na twitterze


SosnowiecFakty na Google

Święty Michał Archanioł

Święty Jan Paweł II

Ankieta
Czy poznamy prawdę o Katastrofie Smoleńskiej?

tak

nie

trudno powiedzieć


Zagłębiowscy Święci


Gloria TV


WikiZagłębie


Św. Jakub Apostoł

Nawigacja
     Strona główna
     Galeria zdjęć
     Szukaj
     Linki
     Kategorie
     Regulamin Komentarzy
     Akceptacja plików cookies

Zajrzyj tutaj













Ks. prof. Włodzimierz Sedlak

Matka Boża z Guadalupe


Zabytki Techniki w powiecie będzińskim

Historia przemysłu w Zagłębiu Dąbrowskim, którego najstarszą, historyczną częścią jest dzisiejszy Powiat Będziński, sięga odległych czasów  XI i XII w. Początki uprzemysłowienia są związane z pradawnym hutnictwem. Zanim rozpoczęto wydobywanie złóż węgla kamiennego, pierwsi górnicy poszukiwali i wydobywali rudy srebra i ołowiu, później również rudę żelaza.

 



Na terenie Psar, w Strzyżowicach, powstała już w 1788 roku pierwsza kopalnia węgla kamiennego w

Zagłębiu. Zapoczątkowana w XVIII wieku eksploatacją bogatych pokładów  jego złóż, industrializacja zmieniła na trwałe oblicze Zagłębia, w którego krajobraz na wpisały się na lata wieże szybów kopalnianych, piece hutnicze, kominy elektrowni. Powoli znikają one z naszych miast. Pamiątką po tamtych czasach stają się dzisiaj…zabytki techniki.
 

Starostwo Powiatowe w Będzinie, będzińskie stowarzyszenia: "Moje Miasto", "Forum dla Zagłębia Dąbrowskiego", "Obywatelskie Forum Samorządowe", Fundacja "Brama Cukermana" oraz czeladzkie Stowarzyszenie Inicjatyw Kulturalnych opracowało Zagłębiowską Lista Zabytków Techniki wraz z ich dokumentacją fotograficzną.  Lista wraz z dokumentacją fotograficzną została przekazana do Międzynarodowego Centrum Dokumentacji i Badań Nad Dziedzictwem Przemysłu Dla Turystyki w Zabrzu.  Obecnie składają się na nią 34 obiekty w 8 zagłębiowskich miastach.

Na liście znalazły się m.in: stary dworzec i nowy dworzec w Będzinie, Galeria Elektrownia (jako miejsce pełne energii), zabudowania kopalni Saturn i osiedle górnicze Piaski w Czeladzi, wieża ciśnień w Grodźcu (o konstrukcji stalowej), Elektrownia Łagisza, (w której będzie możliwość zwiedzenia zakładu i dowiedzenia się jak powstaje energia cieplna), dąbrowskie muzeum Sztygarka wraz ze sztolnią ćwiczebną, Biały Młyn wodny na Białej Przemszy w Okradzionowie, XVIII-wieczna wieża gichtowa w Porębie,1 a w Sosnowcu kopalniana elektrownia oraz karczma w Ostrowach Górniczych, w której będzie można odpocząć po zwiedzeniu szlaku. Szlak ten mógłby być sztandarowym produktem tworzącej się Zagłębiowskiej Organizacji Turystycznej.


Zapraszamy na wycieczkę po najważniejszych obiektach techniki, jakie zachowały się w powiecie będzińskim. Najwięcej zabytków techniki zachowało się w Grodźcu, dzielnicy Będzina, ale znajdują się one również w Sławkowie (kuźnia) oraz w Wojkowicach (pozostałości po kopalni). Największe wrażenie na każdym, który choć raz ją widział, robi Cementownia Grodziec – kultowe miejsce fotografów. Powstała ona w 1857 r. jako pierwsza w Polsce fabryka cementu portlandzkiego, piąta cementownia na świecie.  Została założona przez Jana Ciechanowskiego,  od 1925 należała do koncernu  SOLVAY. Zamknięta w 1979 r. na skutek szkód górniczych. Zachowane są hale długie na 70 metrów,  baterie silosów  cementowych, piece, ciekawe rozwiązania konstrukcyjne wewnątrz, ruiny pakowni z rampą, bednarnia, hala pieców obrotowych, przesypownia. Obecnie jest to ruina, a wejście na teren obiektu jest niebezpieczne.  Władze Będzina wciąż szukają sposobów i metod, żeby obiekt ten zachować.

W Grodźcu możemy zobaczyć jeszcze pozostałości po dawnej kopalni, browar i dwie prawdziwe perełki: osiedle typu koszarowego z przełomu XIX/XXw. przy ulicy Konopnickiej oraz unikatową pochodzącą  z I poł. XX w. stalową wieżę ciśnień.


Nie brak również zabytkowych obiektów techniki w samym Będzinie. Reprezentują je dwa dworce kolejowe: wybudowany w 1927r. w stylu modernistycznym,  Dworzec Będzin Miasto oraz Stary Dworzec z XIX w. w dzielnicy Małobądz. Przy ul. Kościuszki wciąż działa zabytkowy młyn. 
Najbardziej widocznym obiektem, można powiedzieć wizytówką Będzina, jest Elektrownia Łagisza z lat 1960  - 1970. Obiekt godny uwagi ze względu na czynny współczesny zakład produkcyjny (turbiny, kotły, generatory,  transformatory blokowe, chłodnie kominowe, hale).  Na jej terenie znajduje się oddany niedawno do użytku najnowocześniejszy w Europie blok energetyczny o mocy 460 MW. Ciekawostką jest to,  że nie posiada on tradycyjnego komina. Spaliny z ekologicznego, fluidalnego kotła parowego, uwalniane są do atmosfery poprzez olbrzymia 133 metrową chłodnie kominowa.


Zabytki techniki i to najwyższej klasy obecne są również w Czeladzi są to Kopalnia  Węgla Kamiennego Saturn wraz ze słynną Elektrownią oraz zabudowa robotniczych Piasków.

KWK Saturn powstała w 2 połowie XIX w. Od 1900 r. należała do Towarzystwa Akcyjnego Saturn  (właściciele Karol Scheibler oraz Alfred Biedermann). Dzięki  tej kopalni powstała właściwie cała zachodnia cześć miasta. Kopalnia po wojnie nosiła nazwę Czerwona Gwardia, zamknięta została w 1996 r. Zabudowa kopalni Saturn jest bardzo ciekawa. Są tam np. wieże typu basztowego, ceglany basztowy budynek szybu czy secesyjna cechownia. Władze Czeladzi jako właściciel pokopalnianych budynków posiadają koncepcje adaptacji i rewitalizacji tych terenów. 


Najcenniejszym  obiektem jest powstała w 1903r. kopalniana siłownia, obecnie  Galeria Sztuki Współczesnej "Elektrownia". W galerii realizowane są różnorodne formy, m.in. wystawy malarstwa, grafiki, rzeźby, fotografii, performances, zakresu nowych mediów, działania muzyczne. Od niedawna Galeria „Elektrownia”, jako jeden z trzech nowych zagłębiowskich obiektów, znalazła się ona na Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego.


Drugim ważnym obiektem w Czeladzi, a właściwie to całym kompleksem jest Osiedle Robotnicze na Piaskach.  Zostało ono wpisane do rejestru zabytków. W jego skład wchodzą budynki mieszkalne oraz budynki użyteczności publicznej, takie jak dom katolicki (dawna szkoła), kościół parafialny p.w. Matki Boskiej Bolesnej, wraz plebanią, dawny klub urzędniczy, a nawet kapliczka na skrzyżowaniu ulic Kościuszki i Francuskiej. Osiedle zostało wybudowane przez Francuzów w latach 1882 – 1885, a następnie rozbudowane w okresie
Międzywojennym.



Autor: Piotr Dudała | 27/01/2011
Komentarze
#1 | PiotrDudala dnia 16.02.2011 19:21
uważam, że to jest świetna propozycja!
#2 | Jerzy dnia 27.01.2011 19:27
Dworzec w Będzinie to moja propozycja nowego obiektu Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego.
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
Oceny
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony

Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?




Przenajświętsze Oblicze

Święty Brat Albert Chmielowski

Klub Gazety Polskiej w Sosnowcu

Wierszyna - Mała Polska na Syberii

Święty Szarbel Makhlouf

Starsze newsy

Arcybiskup Jan Cieplak

Kategorie newsów
     Rycerze Kolumba
     Wydarzenia
     Z ratusza
     Polityka
     Sport
     Gospodarka
     Kultura
     Rozrywka
     Z prasy, z netu
     Felietony Krzysztofa Korna
     Do redakcji

Rycerze Kolumba Sosnowiec

Chór Katedralny LUTNIA - Sosnowiec

Ks. Michael McGivney